Jak odwołać się od decyzji Sądu w przedmiocie umorzenia postępowania prywatnoskargowego?

W niniejszym artykule zostanie omówiona procedura, jaka przysługuje oskarżycielowi prywatnemu na wypadek wydania przez Sąd postanowienia o umorzeniu postępowania.

W praktyce może bowiem zdarzyć się tak, że po wpłynięciu do Sądu prywatnego aktu oskarżenia, Sąd zamiast wyznaczenia – obowiązkowego w sprawach prywatnoskargowych- posiedzenia pojednawczego (więcej na ten temat w artykule: Posiedzenie pojednawcze w sprawie z oskarżenia prywatnego) skieruje sprawę na posiedzenie w przedmiocie umorzenia postępowania.

Przesłanki umorzenia postępowania zostały wskazane w art. 17 k.p.k. zgodnie z którym: Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

  1. czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia,

  2. czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa,

  3. społeczna szkodliwość czynu jest znikoma,

  4. ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze,

  5. oskarżony zmarł,

  6. nastąpiło przedawnienie karalności,

  7. postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się,

  8. sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych,

  9. brak skargi uprawnionego oskarżyciela,

  10. brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej,

  11. zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.

W praktyce, w przypadku przestępstw prywatnoskargowych najczęstszą przyczyną umorzenia postępowania jest brak danych, które dostatecznie uzasadniałyby podejrzenie popełnienia przestępstwa lub ustalenie, iż czyn sprawcy nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa.

Przykładowo, w sprawie o przestępstwo zniesławienia z art. 212 § 1 k.k. dokonane w piśmie procesowym, Sąd wydał postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania wobec braku spełnienia wszystkich znamion czynu zabronionego, uznając, iż nie doszło do poniżenia pomawianego w opinii publicznej <tak jak wymaga tego wprost przepis art. 212 k.k.> bowiem zniesławiający zarzut zawarty w piśmie procesowym skierowanym do konkretnej instytucji czyli Sądu nie spełnia kryteriów do tego aby upokorzyć pomówioną stronę w opinii publicznej (więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Zniesławienie w piśmie procesowym).

Co zatem, jako osoba pokrzywdzona przestępstwem możesz zrobić w wypadku wydania przez Sąd postanowienia o umorzeniu postępowania?

Zacząć należy od tego, iż w polskim systemie prawnym obowiązuje zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. Oznacza to, że co do zasady, wydanie orzeczenia przez Sąd nie kończy ostatecznie postępowania w danej sprawie, lecz orzeczenie takie podlega kontroli Sądu wyższej instancji. Prawo do domagania się takiej kontroli realizuje się za pomocą środków zaskarżenia, tj. apelacji lub zażalenia. Apelacja przysługuje od wyroków, natomiast zażalenie przysługuje na postanowienia i zarządzenia Sądu.

W omawianym przypadku – jako że umorzenie postępowania następuje w drodze postanowienia – przysługiwać będzie Ci prawo do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu umarzające postępowanie w sprawie. Wynika to wprost z art. 459 k.p.k. zgodnie z którym: „Zażalenie przysługuje na postanowienie Sądu zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej”.

Zgodnie z art. 460 k.p.k. termin do złożenia zażalenia wynosi 7 dni i biegnie on:

  • od ogłoszenia postanowienia – w wypadku gdy byłeś obecny na ogłoszeniu postanowienia;

  • od doręczenia postanowienia z uzasadnieniem – w wypadku, gdy nie byłeś obecny przy ogłoszeniu postanowienia.

Zażalenie wnosi się do Sądu Okręgowego za pośrednictwem Sądu Rejonowego – który wydał zaskarżone postanowienie. W wypadku, gdy Sąd Rejonowy znajdzie podstawy do uwzględnienia zażalenia, wówczas może sam uchylić zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania i kontynuować postępowanie w sprawie, w przeciwnym wypadku przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka - e – mail: tocka@adwokat-stelmaszczyk.pl, tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk - e – mail: biuro@adwokat-stemaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

6 odpowiedzi na „Jak odwołać się od decyzji Sądu w przedmiocie umorzenia postępowania prywatnoskargowego?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

  2. dani pisze:

    Witam. Co zrobić jeśli Prokuratura Rejonowa nie uwzględniła mojego zażalenia, które wysłałem na umorzenie dochodzenia?

    • Ewelina Tocka pisze:

      Witam,
      W razie uznania, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, prokurator obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie sądowi wraz z aktami sprawy i wnioskiem zawierającym jego stanowisko co do zasadności zażalenia.Zażalenie rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy w I instancji. Sąd rozpoznający zażalenie może zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy albo uchylić je w całości lub w części. W przypadku uchylenia postanowienia sprawa trafia ponownie do organu postępowania przygotowawczego. Organ ten prawie zawsze jest zobligowany do ponownego przeprowadzenia postępowania – uzupełniania materiału dowodowego, przeprowadzenia powtórnie dowodów.Utrzymanie przez sąd w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa powoduje, że staje się ono prawomocne. Prawomocność takiego postanowienia ma charakter jedynie formalny, pokrzywdzony może bowiem w każdym czasie, aż do upływu okresu przedawnienia, złożyć ponownie zawiadomienie o przestępstwie, które w wypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, prowadzić może do wszczęcia postępowania karnego. Warto wskazać, iż uprawomocnienie się postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko osobie, skutkuje tym, iż nie można powtórnie złożyć zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

      • dani pisze:

        Witam ponownie. Dziękuję bardzo za odpowiedź. Odebrałem dzisiaj drugie awizo (dziwne bo pierwszego nie miałem). Jest to zawiadomienie z Sądu o terminie posiedzenia w przedmiocie mojego zażalenia. Jest tam m.in. napisane „W odpowiedzi na pismo należy podać datę i sygn. akt”. Co to oznacza? Czy powinienem zgłaszać do Sądu pismo o chęci uczestnictwa w posiedzeniu? Czy mam dobrowolny wstęp? Czy będę brał czynny udział w posiedzeniu i będę mógł uzupełnić dane?

  3. dani pisze:

    Witam ponownie. Dziękuję bardzo za odpowiedź. Odebrałem dzisiaj drugie awizo (dziwne bo pierwszego nie miałem). Jest to zawiadomienie z Sądu o terminie posiedzenia w przedmiocie mojego zażalenia. Jest tam m.in. napisane „W odpowiedzi na pismo należy podać datę i sygn. akt”. Co to oznacza? Czy powinienem zgłaszać do Sądu pismo o chęci uczestnictwa w posiedzeniu? Czy mam dobrowolny wstęp? Czy będę brał czynny udział w posiedzeniu i będę mógł uzupełnić dane?

    • Ewelina Tocka pisze:

      Witam,
      w pismach sądowych tego typu adnotacja jest standardem. Chodzi o usprawnienie pracy sekretariatu Sądu w sytuacji gdy strona kieruje pismo w danej sprawie, wówczas podanie sygnatury ułatwia ustalenie w jakiej sprawie pismo jest wnoszone. Nie musi Pan zgłaszać chęci brania udziału w posiedzeniu. Uprawienie do uczestniczenia w posiedzeniu przysługuje Panu z mocy prawa (wyrazem tego jest właśnie powiadomienie Pana o jego terminie). Jest to wyłącznie Pana uprawnienie, a nie obowiązek co oznacza, że to od Pana decyzji zależy, czy stawi się Pan na posiedzeniu czy też nie. Oczywiście stawienie się na posiedzenie daje Panu realny wpływ na jego przebieg, w tym sensie, że może Pan zabrać głos w przedmiocie swojego zażalenia, np. może Pan je szczegółowiej uzasadnić (nie może Pan jednak podnosić nowych zarzutów/uchybień organu/ , niż te które zostały wskazane w zażaleniu) – jeśli się Pan stawi, Sąd przed wydaniem postanowienia w sprawie zapyta Pana o stanowisko.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


× 5 = trzydzieści pięć

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>