Jakie przestępstwa są ścigane z oskarżenia prywatnego?

W kodeksie karnym nie znajdziemy osobnego rozdziału, zawierającego wyłącznie przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego. Kodeks karny został podzielony na rozdziały według zakresu ochrony dobra, w które dane przestępstwa godzą.

Co zatem łączy te przestępstwa?

Przestępstwa z oskarżenia prywatnego posiadają charakterystyczny sposób ścigania ich sprawców.

Jeżeli dana osoba popełniła na Twoją szkodę przestępstwo wymienione na liście zamieszczonej poniżej, powinieneś po pierwsze sporządzić prywatny akt oskarżenia. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Jak sporządzić prywatny akt oskarżenia.

Dlaczego aktu oskarżenia nie sporządza prokurator?

Prokurator, kierując się wytycznymi kodeksu karnego, sporządza akty oskarżenia w przypadku popełnienia przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub ściganych na wniosek. Przestępstwa z oskarżenia prywatnego są w świetle prawa czynami zabronionymi o mniejszej społecznej szkodliwości. Istotą postępowań prywatnoskargowych jest poczucie krzywdy, która wiąże się z indywidualnymi odczuciami danej osoby. Do zainicjowania wszczęcia takiego postępowania jest ponadto potrzebna wola pokrzywdzonego do ścigania sprawcy przestępstwa.

Ponadto, w postępowaniu w sprawach z oskarżenia prywatnego co do zasady nie występuje prokurator, Ty pełnisz rolę oskarżyciela. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w artykule Udział prokuratora w sprawach z oskarżenia prywatnego.

W świetle kodeksu karnego do przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego zaliczamy:

  1. umyślne lekkie uszkodzenie ciała z art. 157 §1 k.k: „Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, trwający nie dłużej niż 7 dni – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności do lat 2.”

  2. nieumyślne lekkie uszkodzenie ciała z art. 157 §3 k.k: „Jeżeli sprawca czynu określonego w §1 lub §2 działa nieumyślnie – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.”

    Przy przestępstwach lekkiego uszkodzenia ciała trzeba pamiętać, że ściganie ich następuje z oskarżenia prywatnego. Wyjątkiem od tego jest przypadek, w którym osobą pokrzywdzoną jest osoba najbliższa. W takim wypadku – zgodnie z art. 157 §4 k.k. – ścigania przestępstwa zarówno umyślnego jak i nieumyślnego lekkiego uszkodzenia ciała dokonują organy sprawiedliwości po złożeniu zawiadomienia przez osobę pokrzywdzoną.

    Dla przykładu – Twój brat uderzył się podczas kłótni. Nie stało Ci się nic poważnego, masz jedynie zasinione oko. Chcesz, aby brat poniósł odpowiedzialność za to, co zrobił. Z racji Twojego pokrewieństwa z napastnikiem wystarczy, że zawiadomisz o tym, co się wydarzyło w najbliższej jednostce Policji. Od momentu złożenia Twojego wniosku sprawę prowadzić będzie prokurator.

  3. zniesławienie z art. 212 k.k:

    §1: „Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobą prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności – podlega grzywnie lub karze ograniczenia wolności.

    §2: „Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w §1 za pomocą środków masowego komunikowania – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.”

  4. znieważenie z art. 216 k.k:

    §1: „Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do tej osoby dotarła – podlega grzywnie alko karze ograniczenia wolności.

    §2: Kto znieważa inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.”

  5. naruszenie nietykalności cielesnej z art. 217 §1 k.k: „Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.”

Powinieneś wiedzieć, że w polskim prawie znajdowało się jeszcze jedno przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, choć nie można było go znaleźć w kodeksie karnym.

Chodzi o przestępstwo uchylania się od sprostowania lub odpowiedzi, uregulowane w art. 31 ustawy Prawo prasowe z dnia 26 stycznia 1984r.

Jednakże przepis ten stracił moc z dniem 14 czerwca 2012r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Jakie przestępstwa są ścigane z oskarżenia prywatnego?

  1. Ewelina Tocka pisze:

    Drodzy Czytelnicy,
    zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu.
    Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.
    Pozdrawiam,
    aplikant adwokacki Ewelina Tocka

  2. Basia pisze:

    Witam.Jakis czas temu kupilam synowi telefon komorkowy,zaplacilam 800zl.Ostatnio syn powiedzial mi ze jego ojciec zabral i zniszczyl mu telefon.Nie mieszkamy razem,moj syn mieszka z nim.Czy grozi mu jakas odpowiedzialnosc karna.Co moge zrobic w takiej sytuacji.Dodam ze syn jest bardzo smutny z tego powodu i zly na swojego ojca.

    • Ewelina Tocka pisze:

      Zniszczenie lub uszkodzenie cudzej rzeczy w zależności od wartości tej rzeczy może być zakwalifikowane jako przestępstwo z art. 288 k.k. bądź wykroczenie z art. 124 k.w. W przypadku gdy wartość zniszczonej rzeczy nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia wówczas czyn będzie stanowił wykroczenie. Z uwagi na wartość telefonu, w opisanej przez Pani sprawie w grę będzie wchodzić przestępstwo z art. 288 k.k. Za przestępstwo to grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, w wypadkach mniejszej wagi (o przyjęciu wypadku mniejszej wagi decyduje m.in. wartość uszkodzonej rzeczy) sprawca naraża się na karę grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku. Trzeba mieć przy tym na uwadze, iż przestępstwo zniszczenia mienia ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego, a więc wszczęcie postępowania karnego w tej sprawie wymaga złożenia przez pokrzywdzonego wniosku o ściganie sprawcy przestępstwa, przy czym w sytuacji gdy pokrzywdzony jest osobą małoletnia wniosek taki może złożyć w jego imieniu rodzic.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


2 + dwa =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>