Obowiązki oskarżonego w postępowaniu prywatnoskargowym

W artykule: Oskarżony i jego prawa w postępowaniu prywatnoskargowym została omówiona sytuacja procesowa oskarżonego pod kątem jego uprawień w toku postępowania prywatnoskargowego.

Celem niniejszego artykułu jest natomiast wskazanie podstawowych obowiązków oskarżonego.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż z uwagi na obowiązujące w procedurze karnej zasady, w tym zwłaszcza reguły w myśl której oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani dostarczania dowodów na swoją niekorzyść, katalog obowiązków oskarżonego jest znacznie szczuplejszy aniżeli katalog jego uprawnień.

Podstawowym obowiązkiem oskarżonego jest obowiązek stawiennictwa na każde wezwanie Sądu.

W tym miejscu podkreślić należy, iż w poprzednim stanie prawnym, do postępowania z oskarżenia prywatnego stosowano odpowiednio przepisy o postępowaniu uproszczonym, zgodnie z którymi w sytuacji gdy oskarżony prawidłowo zawiadomiony o terminie nie stawił się na rozprawę możliwe było przeprowadzenie postępowania bez jego udziału, oraz wydanie wyroku zaocznego w sytuacji, gdy na rozprawę nie stawił się także obrońca oskarżonego.

Obecnie, w związku z nowelizacją kodeksu postępowania karnego, która weszła w życie w dniu 1 lipca 2015 r. w procedurze karnej nie funkcjonuje już postępowanie uproszczone, w związku z czym do postępowań toczących się z oskarżenia prywatnego stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, w którym to nie ma możliwości wydania wyroku zaocznego.

Trzeba mieć przy tym jednocześnie na względzie, iż zgodnie z treścią znowelizowanego art. 374 § 1 k.p.k. oskarżony ma prawo (nie obowiązek) brać udział w rozprawie jednak przewodniczący lub Sąd mogą uznać jego obecność za obowiązkową.

Można jednak pokusić się o stwierdzenie, iż w praktyce w sprawach prywatnoskargowych taka sytuacja nigdy nie będzie miała miejsca, a Sąd każdorazowo będzie wzywać oskarżonego do osobistego stawiennictwa na rozprawę. Taki tok rozumowania wynika bezpośrendio z faktu, iż w postępowaniu prywatnoskargowym nie występuje postępowanie przygotowawcze w związku z czym na etapie postępowania sądowego, Sąd nie dysponuje wyjaśnieniami oskarżonego, które ewentualnie mógłby odczytać na rozprawie w razie jego nieusprawiedliwionej nieobecności.

Jest to o tyle istotne, gdy zważy się na fakt, iż wyjaśnienia oskarżonego w sprawie ściganej w trybie prywatnoskargowym są szczególnie cenne, bowiem w większości tego typu spraw materiał dowodowy ogranicza się wyłącznie do zeznań oskarżyciela prywatnego i wyjaśnienia oskarżonego. Dlatego też Sąd powinien wysłuchać oskarżonego i umożliwić mu ustosunkowanie się do przedstawionych mu zarzutów, a co za tym idzie powinien wezwać go do osobistego stawiennictwa na rozprawę.

Podkreślenia wymaga okoliczność, iż w sytuacji braku stawiennictwa oskarżonego na rozprawie pomimo jego prawidłowego wezwania, Sąd będzie miał możliwość zarządzenia przymusowego doprowadzenia oskarżonego na rozprawę (za pośrednictwem Policji).

Dodać należy, iż obecność oskarżonego na posiedzeniu pojednawczym, które w sprawach prywatnoskargowych obligatoryjnie poprzedza rozprawę, jest także obowiązkowe, a jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo skutkuje skierowaniem sprawy na rozprawę.

Kolejnym istotnym obowiązkiem, pozostającym w bezpośrednim związku z obowiązkiem stawiennictwa na wezwanie Sądu, jest obowiązek informowania Sądu o każdorazowej zmianie miejsca zamieszkania. Realizacja tego obowiązku ma na celu zapewnienie prawidłowej komunikacji z oskarżonym, w tym zwłaszcza jego skutecznego zawiadamiania o terminach planowanych rozpraw.

Wśród obowiązków oskarżonego można ponadto wskazać obowiązek poddania się oględzinom i badaniom zleconym przez Sąd.

Kwestie poddania się przez oskarżonego badaniom i oględzinom reguluje art. 74 § 2 k.p.k. zgodnie z nim oskarżony ma obowiązek poddania się:

  • oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała; wolno także w szczególności od oskarżonego pobrać odciski, fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom,

  • badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że dokonywane są przez uprawnionego do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu oskarżonego, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności oskarżony jest obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi, włosów lub wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem następnego punktu,

  • pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego lub innych osób.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka - e – mail: tocka@adwokat-stelmaszczyk.pl, tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk - e – mail: biuro@adwokat-stemaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Obowiązki oskarżonego w postępowaniu prywatnoskargowym

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


× cztery = 8

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>