Obowiązki oskarżyciela prywatnego w postępowaniu karnym

W artykule: Oskarżyciel prywatny i jego prawa w postępowaniu karnym, zostały omówione uprawienia pokrzywdzonego w toku postępowania prywatnoskargowego.

Celem niniejszego artykułu jest natomiast wskazanie podstawowych obowiązków oskarżyciela prywatnego.

Katalog obowiązków oskarżyciela prywatnego jest stosunkowo wąski.

  • Podstawowym obowiązkiem oskarżyciela prywatnego jest stawiennictwo na posiedzeniu pojednawczym, które w sprawach prywatnoskargowych obligatoryjnie poprzedza rozprawę główną.

Jeżeli oskarżyciel prywatny nie pojawi się na posiedzeniu pojednawczym i nie usprawiedliwi należycie swojej nieobecności, ani też w jego imieniu nie stawi się pełnomocnik, wówczas zgodnie z treścią art. 491 § 1 k.p.k. Sąd uzna ten fakt jako odstąpienie od oskarżenia i wyda postanowienie o umorzeniu postępowania.

Występując w sprawie jako oskarżyciel prywatny musisz zatem bezwzględnie pamiętać o tym, aby pojawić się na posiedzeniu pojednawczym, a w sytuacji gdy z różnych przyczyn (choroby, wyjazdu) jest to niemożliwe, musisz usprawiedliwić należycie swoją nieobecność przesyłając do Sądu stosowne pismo wraz z dokumentem potwierdzającym zaistnienie powoływanej przez Ciebie przyczyny niestawiennictwa (np. zaświadczenie lekarskie).

  • Do obowiązków oskarżyciela prywatnego należy również obecność na rozprawie głównej.

Rozprawa główna w sprawie z oskarżenia prywatnego przeprowadzana jest wówczas, gdy nie dojdzie do pojednania stron w trakcie posiedzenia pojednawczego, bądź w sytuacji, gdy na posiedzenie pojednawcze nie stawi się oskarżony i nie usprawiedliwi swojego niestawiennictwa.

Skutki nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżyciela prywatnego i jego pełnomocnika na rozprawie głównej są takie same jak w przypadku posiedzenia pojednawczego – traktuje się to jako odstąpienie od oskarżenia i wówczas Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.

  • Oprócz wskazanych powyżej sytuacji, oskarżyciel prywatny ma obowiązek stawić się na wezwanie Sądu, jeśli został wezwany do złożenia zeznań w charakterze świadka.

W takim wypadku zastosowanie znajduje art. 177 § 1 k.p.k. zgodnie z którym: „Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania„.

Nie stawienie się w charakterze świadka na wezwanie Sądu obarczone jest sankcją kary pieniężnej w wysokości do 10 000 zł (art. 285 § 1 k.p.k.) oraz sankcją zatrzymania i przymusowego doprowadzenia do Sądu (art. 285 § 2 kp.k.).

  • Jako obowiązek oskarżyciela prywatnego można ponadto wskazać obowiązek informowania Sądu o każdorazowej zmianie miejsca zamieszkania.

Realizacja tego obowiązku ma na celu zapewnienie prawidłowej komunikacji oskarżyciela prywatnego z Sądem, w tym zwłaszcza jego skutecznego zawiadamiania o terminach planowanych posiedzeń i rozpraw. W razie braku poinformowania Sądu o zmianie miejsca zamieszkania, pismo wysłane pod wcześniej wskazany adres uważa się za doręczone (art. 139 § 1 kpk ).

  • Oskarżyciel prywatny jest także obowiązany poddać się oględzinom i badaniom niepołączonym z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym, jeżeli karalność czynu zależy od stanu zdrowia pokrzywdzonego (art. 192 § 1 kpk). Taka sytuacja może pojawić się przykładowo w przypadku przestępstwa spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 § k.k.

  • Ponadto, w przypadku zaistnienia wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżyciela prywatnego, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, Sąd może zarządzić jego przesłuchanie z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa, a świadek nie może się temu sprzeciwić (art. 192 § 2 kpk).

W pozostałych przypadkach pokrzywdzonego (oskarżyciela prywatnego) można poddać oględzinom ciała i badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu jedynie za jego zgodą (art. 192 § 4 kpk).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka - e – mail: tocka@adwokat-stelmaszczyk.pl, tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk - e – mail: biuro@adwokat-stemaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Obowiązki oskarżyciela prywatnego w postępowaniu karnym

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Odpowiedz na „Mariusz StelmaszczykAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


8 + siedem =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>