Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej a przestępstwo lekkiego uszczerbku na zdrowiu

W praktyce rozróżnienie, czy w danym przypadku mamy do czynienia z przestępstwem naruszenia nietykalności cielesnej, czy też z przestępstwem spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu może nastręczać trudności.

Wskazać należy, że ściganie obydwu przestępstw następuje w trybie prywatnoskargowym. W artykułach: Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej oraz Przestępstwo spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 § 2 k.k. przedstawiona została charakterystyka każdego ze wskazanych przestępstw.

Celem niniejszego artykułu jest natomiast wskazanie różnic pomiędzy obydwoma przestępstwami.

  • Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej zostało stypizowane w art. 217 k.k. zgodnie z którym: „Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.

  • Przestępstwo spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu zostało natomiast określone w art. 157 § 2 k.k. w myśl którego: „Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2„.

Na wstępie należy wskazać, iż opisywane przestępstwa zostały ujęte w różnych rozdziałach Kodeksu karnego. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie, gdy weźmie się pod uwagę fakt, iż zakwalifikowanie określonego przestępstwa do konkretnego rozdziału Kodeksu karnego następuje głównie według kryterium dobra, w jakie to przestępstwo godzi.

Powyższe oznacza, iż przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej oraz przestępstwo spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu skierowane są przeciwko innym dobrom prawnie chronionym.

Przestępstwo naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni znajduje się w rozdziale XIX k.k. zatytułowanym „Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu”, w przypadku tego przestępstwa dobrem prawnie chronionym jest więc życie i zdrowie człowieka.

Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej zostało natomiast ujęte w rozdziale XXVII k.k. „Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej”, zatem godzi ono w dobra prawne w postaci czci oraz nietykalności cielesnej człowieka.

Dokonując ogólnego rozróżnienia przedmiotowych przestępstw zauważyć można, iż przestępstwo spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu niesie za sobą większą dozę dolegliwości dla pokrzywdzonego i wiąże się z realnym zaburzeniem funkcjonowania jego organizmu.

Przy przestępstwie naruszenia nietykalności cielesnej istotne znaczenie ma natomiast zazwyczaj subiektywne odczucie pokrzywdzonego np. uczucie bólu, dyskomfortu, poniżenia.

Granicą między omawianymi przestępstwami jest zatem skutek jaki wywołuje działanie sprawcy.

Dla przykładu:

Wyobraźmy sobie sytuację, że X uderza Y w twarz. Zachowanie X może realizować znamiona przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej, jak również przestępstwa spowodowania lekkiego uszczerbku na zdrowiu. Wszystko zależy od tego jakie będą następstwa uderzenia Y. Jeśli w wyniku uderzenia Y będzie odczuwał ból a na jego twarzy pojawią się nieznaczne zaczerwienienia, wówczas zachowanie X będzie kwalifikowane jako przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej. Jeśli natomiast na skutek uderzenia Y dozna pęknięcia łuku brwiowego, lub utraci zęba niepełnowartościowego np. z próchnicą (utrata zęba pełnowartościowego będzie już spowodowaniem średniego uszczerbku na zdrowiu z art. 157 § 1 k.k.), wówczas X odpowie za spowodowanie u Y lekkiego uszczerbku na zdrowiu.

Podkreślić należy, iż naruszeniem nietykalności cielesnej są wszelkie możliwe rodzaje ingerencji sprawcy w nietykalność cielesną człowieka, wszelkie zachowanie, przez które ciało pokrzywdzonego doznaje „dotyku” ze strony sprawcy, przy czym dotyk ten nie jest przez niego akceptowany (T. Wąsek, R. Zawłocki (red.), Kodeks karny, t. I., 2010, Nb 11).

Naruszeniem nietykalności cielesnej będzie przykładowo:

  • oplucie;

  • pocałowanie;

  • podstawienie nogi;

  • zrzucenie czapki;

  • popchnięcie.

W granicach przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej będą mieścić się również pewne nieznaczne i przemijające obrażenia, np:

  • otarcie naskórka,

  • niewielki obrzęk skóry,

  • zadrapanie,

  • pręgi,

  • lekkie zasinienie skóry.

O przestępstwie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni można mówić natomiast wówczas, gdy działanie sprawcy spowoduje wystąpienie zmian anatomicznych lub fizycznych w organizmie pokrzywdzonego.

Lekkim uszczerbkiem na zdrowiu będzie spowodowanie np.:

  • bolesnych obrzęków ciała;

  • licznych zaczerwienień;

  • żółte przebarwienia skóry ze śladami po zadrapaniach;

  • siniaki;

  • złamanie kości nosa bez przemieszczenia odłamów;

  • spowodowanie zaburzeń trawienia na okres nie dłuższy niż 7 dni;

  • spowodowanie zaburzeń snu na okres nieprzekraczający 7 dni.

W praktyce granica między przestępstwem naruszenia nietykalności cielesnej a przestępstwem lekkiego uszczerbku na zdrowiu może być ciężka do określenia, dlatego też, wskazane jest w takich wypadkach poddanie się obdukcji lekarskiej, na podstawie której będzie można jednoznacznie stwierdzić, jakiego typu obrażenia powstały na ciele pokrzywdzonego, a co za tym idzie jak należy zakwalifikować zachowanie sprawcy.

Dlatego też, jako osoba pokrzywdzona warto abyś pamiętał aby niezwłocznie udać się do lekarza w celu dokonania obdukcji. Trzeba mieć również na uwadze, że w toku postępowania karnego oprócz obdukcji lekarskiej przydatne mogą być także inne dowody, np. zdjęcia obrażeń ciała czy zeznania naocznych świadków zdarzenia.

Rozróżnienie wskazanych przestępstw jest szczególnie istotne z punktu widzenia ewentualnych represji karnych dla sprawcy, bowiem za spowodowanie lekkiego uszczerbku na zdrowiu ustawa karna przewiduje karę do 2 lat pozbawienia wolności, podczas gdy za naruszenie nietykalności cielesnej sprawcy grozi kara do roku pozbawienia wolności.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka – e – mail: tocka@adwokat-stelmaszczyk.pl, tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk - e – mail: biuro@adwokat-stemaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej a przestępstwo lekkiego uszczerbku na zdrowiu

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


8 × osiem =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>