Przestępstwo zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania – prasy, radia, telewizji, Internetu

W niniejszym artykule zostanie omówiona szczególna forma zniesławienia tj. zniesławienie przy wykorzystaniu środków masowego komunikowania oraz związane z tym konsekwencje prawne.

Na tle art. 212 k.k. (normującego przestępstwo zniesławienia) można wyróżnić dwa typy przestępstwa zniesławienia :

  1. typ podstawowy (art. 212 § 1 k.k.) – np. zniesławienie w formie ustnej ( X mówi Y, że Z jest niekompetentnym dentystą, który zamiast leczyć, niszczy zęby każdego pacjenta)

  1. typ kwalifikowany (art. 212 § 2 k.k.) - dokonany za pomocą środków masowego komunikowania (X zamieszcza na swoim blogu internetowym informacje, że Y, który prowadzi działalność gospodarczą, jest oszustem i złodziejem)

Rozróżnienie powyższych form zniesławienia ma fundamentalne znaczenie z punktu widzenia sprawcy przestępstwa, bowiem kara jaką poniesie, uzależniona jest od sposobu popełnienia przestępstwa.

Zgodnie z art. 212 § 1 k.k. sprawcy przestępstwa zniesławienia dokonanego w typie podstawowym grozi grzywna lub kara ograniczenia wolności.

W myśl zaś art. 212 § 2 k.k. jeśli sprawca dopuszcza się przestępstwa zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Typ kwalifikowany został wprowadzony do kodeksu karnego stosunkowo niedawno, a potrzeba jego skonstruowania wynikała bezpośrednio z gwałtownego rozwoju środków komunikowania społecznego.

Zauważyć należy, iż pojęcie „środek masowego komunikowania” nie zostało w ustawie karnej zdefiniowane, dlatego w tym zakresie trzeba posiłkować się stanowiskiem wypracowanym przez doktrynę i orzecznictwo.

Jak zatem rozumieć pojęcie środka masowego komunikowania?

Za środek masowego komunikowania uznaje się każdy środek publicznego przekazywania informacji. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że o zakwalifikowaniu danego środka jako należącego do kategorii masowego komunikowania decydujące znaczenie ma nieograniczona dostępność informacji przekazywanych za jego pomocą, a nie – jakby się błędnie mogło wydawać- nieograniczony dostęp do tego środka.

Środkami masowego komunikowania są np.:

  • telewizja;

  • prasa;

  • radio;

  • internet;

  • publikacje książkowe;

  • nagrania elektroniczne;

  • bilbordy;

  • plakaty;

  • ulotki.

Odnośnie internetu należy zauważyć, że nie każde użycie tego rodzaju środka w celu zniesławienia innej osoby będzie stanowiło kwalifikowany typ przestępstwa zniesławienia z art. 212 § 2 k.k. Decydujące znaczenie w tym zakresie będzie miała okoliczność, czy do zniesławiającej informacja dostęp może mieć nieograniczona liczba osób.

Przykładowo nie będzie zniesławieniem w typie kwalifikowanym przekazanie zniesławiającego zarzutu w formie wiadomości wysłanej za pośrednictwem portalu facebook, jednakże umieszczenie takiego zarzutu na tzw. tablicy facebook’a, na ogólnodostępnym blogu czy na witrynie internetowej będzie już wypełniać znamiona typu kwalifikowanego zniesławienia.

Co istotne, środkami masowego komunikowania nie są środki służące do przekazywania informacji ściśle określonej grupie osób lub instytucji, ani też służące do komunikacji indywidualnej. Do tej grupy można zaliczyć np. :

  • intranet (sieć komputerowa ograniczająca się do komputerów w np. przedsiębiorstwie lub innej organizacji );

  • poczta elektroniczna;

  • telefon;

  • komunikator internetowy (np. gadu-gadu, skype, WhatsApp).

Jak zostało już wspomniane ustalenie przez Sąd, że sprawca dopuścił się przestępstwa zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania pociąga za sobą surowsze konsekwencje prawne.

Jak wynika bowiem z treści art. 212 § 2 k.k. za zniesławienie dokonane przy pomocy środków masowego komunikowania grozi alternatywnie kara:

  • grzywny

  • ograniczenia wolności;

  • do roku pozbawienia wolności.

Wskazać należy, iż surowsza sankcja uzasadniona jest wyższym stopniem społecznej szkodliwości czynu. Jest on związany ze szczególną siłą oddziaływania mediów, które umożliwiają zapoznanie się ze zniesławiającą treścią przez szerszą grupę odbiorców oraz wpływają na kształtowanie światopoglądu opinii publicznej.

Przypomnieć w tym miejscu, że za zniesławienie w sposób inny, niż za pomocą środków publicznego komunikowania (art. 212 § 1 k.k.) ustawa nie przewiduje kary pozbawienia wolności.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka - e – mail: tocka@adwokat-stelmaszczyk.pl, tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk - e – mail: biuro@adwokat-stemaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Przestępstwo zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania – prasy, radia, telewizji, Internetu

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


2 + = cztery

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>