Umorzenie postępowania prywatnoskargowego z powodu przedawnienia karalności przestępstwa

Jak zostało już wskazane artykule: Umorzenie postępowania prywatnoskargowego mogą pojawić się takie sytuacje, gdy po wpłynięciu do Sądu prywatnego aktu oskarżenia, postępowanie w sprawie zostanie umorzone, tj. zostanie zakończone bez merytorycznego rozpoznania, przy czym sprawca przestępstwa nie poniesie żadnych konsekwencji karnoprawnych.

Przesłanki umorzenia postępowania karnego zostały zawarte w art. 17 § 1 k.p.k. Zgodnie z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. jedną z takich przesłanek jest przedawnienie karalności czynu.

Powyższa przyczyna umorzenia postępowania karnego, w kontekście przestępstw prywatnoskargowych ma szczególne znaczenie. Wynika to ze specyficznie określonych terminów przedawnienia przestępstw prywatnoskargowych, które są znacznie krótsze w porównaniu do przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego.

Zgodnie z art. 101 § 2 k.k., Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia”.

Jak wynika z powołanego przepisu, w odniesieniu do przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego obowiązują dwa oddzielnie biegnące terminy przedawnienia karalności.

Ostatecznym terminem przedawnienia, jest termin 3-letni, który wyznacza maksymalną granicę możliwości wszczęcia postępowania karnego przeciwko sprawcy przestępstwa prywatnoskargowego.

Aby przerwać okres przedawnienia musisz przed upływem wskazanych terminów złożyć prywatny akt oskarżenia, w którym wyraźnie wskażesz osobę sprawcy.

W praktyce wykazanie, iż nie nastąpiło jeszcze przedawnienie karalności przestępstwa, może okazać się problematyczne, w szczególności gdy chodzi o zachowanie rocznego terminu od momentu dowiedzenia się o osobie sprawcy przestępstwa, w sytuacji gdy ten moment nie pokrywa się z momentem popełnienia przestępstwa. Przykładowo taki przypadek może dotyczyć przestępstwa zniesławienia popełnionego w sieci, gdy pokrzywdzony zidentyfikuje dane autora obrażającego go wpisu dopiero po jakimś czasie od jego opublikowania.

W takiej sytuacji jedynym rozwiązaniem dla pokrzywdzonego jest zgromadzenie wszelkich możliwych dowodów mających uprawdopodobnić, iż dokładnie w tym, a nie innym dniu odkrył on personalia sprawcy. Mogą to być na przykład wiadomości sms czy wydruk z poczty email, w których pokrzywdzony otrzymał informację o osobie sprawcy przestępstwa naruszającego jego dobra.

W tym miejscu należy mieć na uwadze, iż przedawnienie karalności czynu może nastąpić w toku postępowania, tj. już po jego skutecznym wszczęciu. W takim jednak wypadku, gdy postępowanie zostało już zainicjowane, termin przedawnienia karalności czynu ulega stosowanemu przedłużeniu.

Zgodnie z art. 102 k.k. jeżeli w okresie :

  • roku od dowiedzenia się przez pokrzywdzonego o osobie sprawcy lub

  • 3 lat od popełnienia przestępstwa

  • wszczęto postępowanie prywatnoskargowe, wówczas karalność przestępstwa ustaje z upływem 5 lat od zakończenia powyższych okresów.

Przykładowo, przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej popełnione zostało w dniu 16 marca 2015 roku, prywatny akt oskarżenia w tej sprawie został skierowany do Sądu w dniu 30 marca 2015 roku. Przedawnienie karalności przestępstwa nastąpi w dniu 16 marca 2021 roku i wówczas Sąd będzie miał obowiązek wydać postanowienie o umorzeniu postępowania prywatnoskargowego.

Jak wynika zatem z powyższego, będąc pokrzywdzonym przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego musisz mieć na uwadze krótsze terminy karalności tego typu przestępstw i chcąc aby sprawca przestępstwa został ukarany powinieneś podjąć szybkie działania, które uchronią Cię od umorzenia postępowania z powodu przekroczenia terminu karalności przestępstwa.

Jeżeli jednak dojdzie do wydania postanowienia umarzającego postępowanie musisz mieć na względzie, iż w takim przypadku przysługuje Ci prawo do złożenia zażalenia na decyzję Sądu w tym przedmiocie.

Dodać przy tym należy, że zasadność wniesienia zażalenia na postanowienie umarzające postępowanie prywatnoskargowe z powodu przedawnienia karalności czynu zależy oczywiście od okoliczności danej sprawy.

W niektórych przypadkach przekroczenie ustawowych terminów może być wyraźne i bezdyskusyjne, w innych zaś może pojawić się rozbieżność w zakresie ustalenia terminu popełnienia czynu zabronionego (np. pokrzywdzony wskazuje datę 1 stycznia 2010 roku zaś oskarżony 31 grudnia 2009 roku), a co za tym idzie może dojść do błędnego określenia maksymalnego 3-letniego terminu przedawnienia przestępstwa prywatnoskargowego.

W takim wypadku, wnosząc zażalenie na postanowienie Sądu musisz dysponować konkretnymi dowodami na poparcie swojego stanowiska odnośnie czasu popełnienia przestępstwa, a co za tym idzie właściwego terminu przedawnienia jego karalności. W tym celu możesz powołać się nie tylko na zeznania świadków ale również na inne środki dowodowe np. nagrania, smsy itp.

Zażalenie na postanowienie Sądu umarzające postępowanie wnosi się do Sądu Okręgowego za pośrednictwem Sądu Rejonowego, który wydał zaskarżone postanowienie w terminie 7 dni liczonych od:

  • ogłoszenia postanowienia – w wypadku gdy byłeś obecny na ogłoszeniu postanowienia;

  • doręczenia postanowienia – w wypadku, gdy nie byłeś obecny przy ogłoszeniu postanowienia.

musisz złożyć zażalenie do Sądu Okręgowego za pośrednictwem Sądu Rejonowego – który wydał zaskarżone postanowienie (więcej na ten temat w artykule: Jak odwołać się od decyzji Sądu w przedmiocie umorzenia postępowania prywatnoskargowego?)

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka

Aplikant Adwokacki Ewelina Tocka - e – mail: tocka@adwokat-stelmaszczyk.pl, tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk - e – mail: biuro@adwokat-stemaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Umorzenie postępowania prywatnoskargowego z powodu przedawnienia karalności przestępstwa

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


jeden × = 4

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>